Cov Txheej Txheem Tswj Kab Mob Ntses
Kev tswj kab mob ntses yog qhov tseem ceeb rau kev ua liaj ua teb hauv dej kom zoo, ob qho tib si hauv tsev thiab kev lag luam. Kab mob tuaj yeem txo qhov kev loj hlob, ua rau neeg tuag ntau ntxiv, ua rau dej tsis zoo, thiab ua rau muaj kev poob nyiaj txiag ntau. Yog li ntawd, yuav tsum muaj txoj hauv kev kom meej thiab npaj tseg kom txo tau cov kev pheej hmoo ntawm kab mob thaum ntxov, es tsis txhob tsuas yog daws teeb meem tom qab muaj kev sib kis kab mob lawm. Tsab xov xwm no tham txog cov txheej txheem tswj kab mob ntses kom tiav, txij li kev tiv thaiv thiab kev saib xyuas mus rau kev teb rau kev sib kis kab mob.
1. To taub cov ua rau muaj kab mob hauv ntses
Feem ntau, cov kab mob ntses yog tshwm sim los ntawm peb yam tseem ceeb: cov kab mob (cov kab mob ua rau muaj), ib puag ncig, thiab tus tswv tsev (tus ntses lub cev). Cov kab mob tuaj yeem yog cov kab mob, cov kab mob, cov pwm, lossis cov kab mob parasitic. Txawm li cas los xij, cov kab mob tsis yog ib txwm ua rau muaj kab mob ncaj qha. Cov ntses uas raug kev txom nyem los ntawm cov dej tsis zoo, cov dej ntau, lossis cov zaub mov tsis sib npaug yuav yooj yim kis kab mob dua. Yog li ntawd, kev tswj kab mob tsis yog tsuas yog tsom mus rau kev kho mob xwb tab sis kuj tseem tsom mus rau kev txhim kho cov xwm txheej ua liaj ua teb.
2. Kev Tiv Thaiv Los Ntawm Kev Siv Biosecurity
Kev ruaj ntseg ntawm cov tsiaj txhu yog ib qho kev ntsuas los tiv thaiv kev nkag thiab kis kab mob rau hauv ib qho kev cog qoob loo. Cov txheej txheem kev ruaj ntseg zoo suav nrog:
– Kev cais cov menyuam ntses/ntses tshiab: Cov ntses tshiab tuaj yuav tsum tau cais rau 7-14 hnub kom lawv soj ntsuam. Kauj ruam no yuav tiv thaiv cov kab mob sab nraud kom tsis txhob nkag mus rau hauv pas dej loj.
– Kev ntxuav cov khoom siv: Cov vas, cov thoob, cov kav dej, thiab lwm yam khoom siv yuav tsum tau ntxuav thiab tua kab mob tom qab siv, tshwj xeeb tshaj yog thaum siv rau hauv ntau lub pas dej.
– Kev Txwv Tsis Pub Nkag Mus: Cov neeg nkag thiab tawm ntawm thaj chaw cog qoob loo tuaj yeem kis tau cov kab mob los ntawm khau lossis khoom siv. Cov txheej txheem nkag tsawg, cov thoob ntxuav tshuaj tua kab mob, thiab cov cai tu cev yuav pab tau.
– Kev tswj cov kab mob sib kis: Cov noog, cov kab, lossis cov tsiaj qus tuaj yeem nqa kab mob. Kev teeb tsa cov ntaub thaiv lossis laj kab tuaj yeem txo qhov kev pheej hmoo.
Kev ruaj ntseg tsis tu ncua feem ntau raug nqi tsawg dua li cov nqi kho mob thiab cov nqi ntawm kev tuag coob.
3. Kev Tswj Xyuas Dej Zoo Ua Tus Tseem Ceeb
Qhov dej zoo yog ib qho tseem ceeb rau kev noj qab haus huv ntawm cov ntses. Qhov dej tsis zoo tuaj yeem ua rau muaj kev ntxhov siab, txo qis kev tiv thaiv kab mob, thiab ua rau cov kab mob sib kis sai dua. Cov yam ntxwv tseem ceeb uas yuav tsum tau saib xyuas suav nrog:
– Kub: Kev hloov pauv kub tam sim ntawd tuaj yeem ua rau muaj kev ntxhov siab. Txhua hom ntses muaj qhov kub zoo tshaj plaws.
– pH: pH uas muaj kua qaub ntau dhau los yog alkaline tuaj yeem ua rau cov gills puas tsuaj thiab cuam tshuam kev zom zaub mov.
– Cov pa oxygen uas yaj hauv dej (DO): Qhov tsis muaj oxygen ua rau cov ntses tsis muaj zog, yooj yim mob, thiab tuaj yeem tuag tam sim ntawd.
– Ammonia thiab nitrite: Cov tshuaj no los ntawm cov quav ntses thiab cov zaub mov seem. Cov tshuaj no muaj ntau heev ua rau lom.
– Qhov dej ntshiab thiab cov organic: Cov dej uas ntshiab dhau tuaj yeem nqa cov kab mob thiab cuam tshuam rau kev ua pa ntawm cov ntses.
Cov txheej txheem tswj dej suav nrog kev siv cov tshuab ua pa, cov tshuab lim dej, kev hloov dej raws sijhawm, thiab kev tswj cov khoom seem kom tiv thaiv nws kom tsis txhob sib sau ua ke.
4. Kev Noj Haus thiab Kev Noj Haus Kom Muaj Kev Tiv Thaiv Kab Mob Ntau Ntxiv
Cov ntses uas tau noj cov zaub mov zoo thiab tsim nyog yuav loj hlob zoo dua thiab muaj lub zog tiv thaiv kab mob zoo dua. Cov zaub mov tsis zoo, tas sij hawm, pwm, lossis tsis muaj txiaj ntsig zoo yuav ua rau cov ntses tsis muaj zog thiab ua rau lawv muaj feem yuav muaj kab mob.
Qee cov kev xyaum uas tau hais tseg:
- Muab zaub mov raws li qhov ntau thiab tsawg thiab zaus kom tsis txhob muaj seem ntau.
- Khaws cov khoom noj rau qhov chaw qhuav thiab tiv thaiv kom tsis txhob muaj dej noo.
- Xav txog kev siv cov tshuaj pab txhawb zog lub cev (piv txwv li, qee cov tshuaj ntsuab) raws li cov kws tshaj lij pom zoo, tshwj xeeb tshaj yog thaum lub sijhawm tsis muaj zog xws li kev cog noob.
Kev noj zaub mov zoo tshaj plaws tsis hloov qhov kev nyab xeeb ntawm tsiaj txhu, tab sis ob qho no txhawb nqa ib leeg hauv kev tsim kom cov ntses muaj zog.
5. Kev Tswj Xyuas Kev Nthuav Dav thiab Kev Nyuaj Siab
Kev tso tsiaj ntau dhau yog qhov ua rau muaj kab mob sib kis. Cov xwm txheej uas muaj neeg coob dhau ua rau cov ntses raug mob los ntawm kev sib txhuam, cov pa oxygen poob qis sai, thiab cov kab mob sib kis sai dua. Tsis tas li ntawd, kev ntxhov siab kuj tuaj yeem tshwm sim los ntawm:
- kev tuav tsis zoo thaum lub sijhawm cais lossis sau qoob loo,
- qhov sib txawv ntawm qhov kub thiab txias thaum lub sijhawm hloov pauv,
- suab nrov lossis kev co ntau dhau,
- kev hloov pauv sai sai ntawm cov dej zoo.
Cov txheej txheem los txo qhov kev ntxhov siab suav nrog kev kho qhov ceev ntawm cov tsiaj txhu kom haum rau qhov muaj peev xwm ntawm lub pas dej, kev hloov pauv mus rau huab cua thaum lub sijhawm hloov ntses, thiab kev tuav pov hwm zoo.
6. Kev Saib Xyuas Kev Noj Qab Haus Huv thiab Kev Tshawb Pom Thaum Ntxov
Kev kuaj pom thaum ntxov yuav pab kho tau ua ntej tus kab mob kis mus rau lwm tus. Cov neeg ua liaj ua teb yuav tsum tau soj ntsuam txhua hnub, suav nrog:
- tus cwj pwm noj mov (kev tsis xav noj mov feem ntau yog ib qho cim qhia thaum ntxov),
- cov ntses feem ntau txhuam lawv lub cev rau ntawm phab ntsa ntawm lub pas dej,
- ua luam dej tsis muaj zog, sib sau ua ke ntawm qhov chaw, lossis ua pa tsis taus,
- kev hloov pauv ntawm cov xim ntawm lub cev, cov qhov txhab, cov fins puas, lossis cov pob,
- cov quav dawb, tawv (qhia tias muaj teeb meem zom zaub mov lossis kab mob parasitic).
Ntxiv rau kev saib xyuas qhov muag pom, kev sau cov ntsuas dej tsis tu ncua kuj pab tau zoo heev rau kev txheeb xyuas cov ua rau muaj kev ntxhov siab ua ntej muaj kev tuag.
7. Kev Tswj Thaum Muaj Kab Mob Sib Kis
Yog tias tus kab mob tau tshwm sim, cov kauj ruam kho mob yuav tsum ua sai thiab tsom mus rau:
1. Kev Cais Tawm: Cais cov ntses uas muaj cov tsos mob hnyav yog tias ua tau.
2. Txhim kho qhov zoo ntawm dej: Muaj ntau zaus uas dej zoo dua tom qab dej zoo dua (ua kom cov pa tawm ntau ntxiv, txo cov ammonia, thiab hloov dej).
3. Txheeb xyuas qhov ua rau: Txheeb xyuas seb tus kab mob puas yog los ntawm cov kab mob parasites, fungi, bacteria, lossis tej yam ib puag ncig. Yog tias tsim nyog, sab laj nrog cov tub ceev xwm nuv ntses lossis chaw kuaj mob.
4. Kev kho mob kom zoo: Kev siv tshuaj yuav tsum tsim nyog rau qhov ntau npaum li cas thiab hom kab mob. Kev kho mob tsis zoo tuaj yeem ua rau mob hnyav dua, ua rau ib puag ncig puas tsuaj, thiab ua rau muaj kev tiv thaiv kab mob.
5. Pov tseg cov ntses tuag kom raug: Tsis txhob tsuas yog pov cov ntses tuag rau hauv cov kav dej xwb, vim nws tuaj yeem kis cov kab mob. Faus lossis rhuav tshem lawv raws li cov txheej txheem raug.
Txoj kev qhia no hais tias cov neeg ua liaj ua teb yuav tsum xub muab qhov tseem ceeb rau kev kho thiab kuaj mob ib puag ncig ua ntej pib kho.
8. Siv Tshuaj thiab Tshuaj Tua Kab Mob Kom Zoo
Kev siv tshuaj tua kab mob tsis raug cai tuaj yeem ua rau cov kab mob tsis kam thiab ua rau muaj kev nyab xeeb ntawm cov khoom nuv ntses. Yog li ntawd, cov ntsiab cai pom zoo suav nrog:
- siv tshuaj tsuas yog tias muaj cov lus qhia meej thiab raws li cov lus qhia,
- ua raws li qhov ntau npaum li cas thiab lub sijhawm kho mob,
- ua tib zoo saib lub sijhawm rho tawm ua ntej sau qoob loo,
- tsis txhob sib tov ntau yam tshuaj yam tsis muaj kev qhia.
Hauv qee lub tshuab cog qoob loo, cov txheej txheem zoo dua rau ib puag ncig xws li kev nce cov probiotics, kev txhim kho cov khoom noj, thiab kev txhawb nqa kev nyab xeeb ntawm cov tsiaj txhu yog cov tswv yim tseem ceeb dua li kev vam khom cov tshuaj tua kab mob.
9. Kev Txhaj Tshuaj Tiv Thaiv Kab Mob thiab Lub Tswv Yim Mus Ntev
Rau qee yam khoom lag luam, kev txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob tuaj yeem yog ib txoj kev xaiv zoo los tiv thaiv cov kab mob tshwj xeeb, tshwj xeeb tshaj yog hauv kev cog qoob loo ntau. Tsis tas li ntawd, lwm cov tswv yim mus sij hawm ntev suav nrog:
- xaiv cov noob zoo thiab tsis muaj kab mob,
- kev yug me nyuam lossis siv cov kab mob uas tiv taus kab mob ntau dua,
- kev siv cov txheej txheem ua liaj ua teb ruaj khov (piv txwv li kev tswj hwm kev lim dej thiab kev tswj hwm biofloc),
- kev cob qhia tib neeg kom nkag siab txog cov cim kab mob thiab cov txheej txheem kho mob.
Kev vam meej ntawm kev tswj kab mob yog txiav txim siab los ntawm kev siv cov txheej txheem no tas li, tsis yog tsuas yog ib qho kev nqis tes ua ib ntus thaum muaj teeb meem tshwm sim.
Xaus
Cov txheej txheem tswj kab mob ntses yuav tsum ua kom tiav thiab tsom mus rau kev tiv thaiv. Kev ruaj ntseg ntawm cov tsiaj txhu, kev tswj cov dej kom zoo, kev pub zaub mov kom zoo, kev khaws cia kom txaus, thiab kev saib xyuas txhua hnub yog cov hauv paus tseem ceeb rau kev tswj cov ntses kom noj qab haus huv. Yog tias muaj kab mob sib kis, kev ua tam sim ntawd los ntawm kev cais tawm, kev txhim kho ib puag ncig, kev kuaj mob, thiab kev kho mob kom zoo yuav txo qhov kev poob. Los ntawm kev siv kev tswj kab mob zoo, cov neeg ua liaj ua teb tsis yog tsuas yog txhim kho kev ciaj sia ntawm cov ntses xwb tab sis kuj tseem tswj tau kev tsim khoom thiab kev ruaj khov ntawm lawv cov haujlwm aquaculture.
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no rau cov hom ntses tshwj xeeb (catfish, tilapia, gourami, koi, lossis ornamental fish) thiab cov txheej txheem cog qoob loo siv (pas dej av, tarpaulin, tawb, biofloc), kom cov txheej txheem tshwj xeeb thiab siv tau.