Kev Tswj Kab Mob hauv Primates

Kev Tswj Kab Mob hauv Primates

Cov tsiaj primates—xws li cov macaques uas muaj tus tw ntev, macaques, orangutans, chimpanzees, thiab ntau lwm hom tsiaj—muaj qhov zoo sib xws ntawm tib neeg. Qhov kev sib ze no muaj ob qho tseem ceeb: cov tsiaj primates yooj yim raug ntau yam kab mob uas kuj cuam tshuam rau tib neeg, thiab qhov sib txawv, cov tsiaj primates tuaj yeem yog qhov chaw kis kab mob (zoonoses) lossis raug kis los ntawm tib neeg (anthroponoses). Yog li ntawd, kev tswj kab mob hauv cov tsiaj primates xav tau txoj hauv kev dav dav, txij li kev tiv thaiv thiab kev kuaj pom thaum ntxov mus rau kev tswj hwm kev kho mob, mus rau kev tswj hwm kev pheej hmoo ntawm kev kis kab mob rau tib neeg thiab lwm yam tsiaj. Tsab xov xwm no tham txog cov ntsiab cai tseem ceeb thiab kev coj ua hauv kev tswj kab mob hauv cov tsiaj primates hauv kev kaw, chaw kho mob, vaj tsiaj, thiab chaw tshawb fawb.

1. Cov Ntsiab Cai Tseem Ceeb ntawm Kev Tswj Xyuas Kev Noj Qab Haus Huv ntawm Cov Tsiaj

Kev tswj kab mob ntawm cov tsiaj primate yuav tsum yog raws li lub tswv yim ntawm kev noj qab haus huv ntawm cov pej xeem, es tsis txhob tsom mus rau ib tus neeg mob xwb. Qhov no txhais tau tias cov thawj coj yuav tsum xav txog cov xwm txheej ib puag ncig hauv qhov chaw kaw, qhov coob ntawm cov pej xeem, cov zaub mov thiab dej zoo, kev coj cwj pwm hauv zej zog, thiab cov txheej txheem kev nyab xeeb ntawm tsiaj txhu. Cov tsiaj primate yog cov tsiaj hauv zej zog; kev ntxhov siab los ntawm kev nyob ib leeg, kev tsis sib haum xeeb, lossis ib puag ncig uas tsis muaj kev txhawb nqa tuaj yeem txo qis kev tiv thaiv kab mob thiab ua rau muaj kab mob.

Feem ntau, ib txoj hauv kev zoo yuav muab sib xyaw ua ke:
- Kev tiv thaiv (kev txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob, kev ruaj ntseg ntawm lub cev, kev cais tawm, kev tu cev huv).
- Kev saib xyuas tsis tu ncua (kev kuaj xyuas kev noj qab haus huv tsis tu ncua, kev soj ntsuam tus cwj pwm thiab kev ntshaw zaub mov).
- Kev kuaj mob sai thiab raug (kev kuaj hauv chaw kuaj mob, kev thaij duab yog tias muaj).
- Kev kho mob thiab kev txhawb nqa.
- Kev tswj hwm ib puag ncig thiab kev noj qab haus huv (kev nplua nuj, kev tswj kev ntxhov siab).
- Kev nyab xeeb ntawm cov neeg ua haujlwm (PPE, SOP kev sib cuag nrog tsiaj, kev cob qhia txog kev kis tus kab mob los ntawm tsiaj mus rau lwm tus).

2. Kev Nyab Xeeb thiab Kev Cais Tawm

Kauj ruam tseem ceeb tshaj plaws hauv kev tiv thaiv kev sib kis kab mob yog kev tswj kev nkag mus ntawm cov kab mob. Kev cais cov tsiaj tshiab lossis cov tsiaj rov qab los ntawm kev tshem tawm / kho dua tshiab yuav tsum muaj cov txheej txheem nruj. Kev cais feem ntau suav nrog:
- Lub sijhawm cais tawm raws li kev ntsuam xyuas kev pheej hmoo (feem ntau yog 14-30 hnub lossis ntau dua, nyob ntawm tus kab mob uas koj xav tau).
- Kev kuaj lub cev tag nrho thiab sau cov mob thawj zaug.
– Kev kuaj kab mob (cov quav sib law liag), kev kuaj ntshav yooj yim, thiab kev kuaj mob tshwj xeeb yog tias muaj.
- Kev soj ntsuam txhua hnub: kub taub hau, kev ntshaw zaub mov, kev quav tsis tu ncua, hnoos/txhob ntswg, qhov txhab, kev ua ub ua no.

NYEEM  Kev Pheej Hmoo thiab Kev Tiv Thaiv Kab Mob Khaub Thuas Noog

Kev nyab xeeb ntawm tsiaj txhu kuj suav nrog kev sib cais cov khoom siv pub thiab ntxuav ntawm cov nkos, kev npaj cov txheej txheem ua haujlwm (los ntawm cov pab pawg noj qab haus huv mus rau cov pab pawg cais tawm/mob), thiab cov txheej txheem tua kab mob tas li.

3. Cov Kab Mob Sib Kis Feem Ntau Hauv Cov Tsiaj Txhu

a) Kab mob ntawm txoj hlab pa
Cov tsiaj primates yooj yim kis kab mob ua pa uas tuaj yeem kis tau sai, tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv cov chaw muaj neeg coob lossis tsis muaj cua nkag. Cov tsos mob feem ntau suav nrog txham, hnoos, ntswg tawm, qaug zog, thiab tsis xav noj mov. Vim tias ntau yam kab mob sib tshooj nrog tib neeg, kev txwv kev sib cuag thiab hnav lub ntsej muag los ntawm cov neeg saib xyuas yog qhov tseem ceeb. Kev tswj hwm suav nrog kev cais tawm, kev kho mob txhawb nqa (hydration, nutrition), thiab kev kho mob tshwj xeeb raws li kev kuaj mob ntawm tus kws kho tsiaj.

b) Kab mob plab hnyuv
Kab mob raws plab yog ib qho teeb meem loj heev rau cov tsiaj txhu, uas yog los ntawm kev hloov pauv sai sai ntawm kev noj zaub mov, kev ntxhov siab, kev kis kab mob bacterial/viral, lossis parasites. Kab mob raws plab yuav tsum tau kev saib xyuas sai sai vim tias nws tuaj yeem ua rau lub cev qhuav dej. Kev tswj hwm suav nrog:
- Cais cov neeg yog tias xav tias muaj tus kab mob sib kis.
– Haus/tso dej kom rov qab muaj zog yog tias xav tau.
- Kuaj cov quav rau cov kab mob parasites thiab bacteria.
- Soj ntsuam qhov huv ntawm cov khoom noj, dej haus, thiab lub tawb.

c) Kab mob ntsws thiab lwm yam kab mob ntev
Qee cov tsiaj primates tuaj yeem kis tau cov kab mob ntev ntev uas muaj cov teeb meem mus sij hawm ntev, suav nrog cov kab mob zoonotic. Kev kuaj pom thaum ntxov los ntawm kev tshuaj ntsuam xyuas thiab kev soj ntsuam hauv chaw kho mob yog qhov tseem ceeb heev. Kev tswj hwm cov neeg mob ntev ntev feem ntau xav tau kev txiav txim siab nyuaj, xws li kev cais tawm mus sij hawm ntev, kev kho mob hnyav, lossis cov cai tshwj xeeb rau cov pej xeem raws li cov cai thiab kev coj ncaj ncees.

d) Cov kab mob ntawm daim tawv nqaij thiab qhov txhab
Kev kis kab mob ntawm daim tawv nqaij, kev kis kab mob fungal, thiab cov qhov txhab los ntawm kev sib ntaus lossis kev sib txhuam ntawm lub tawb yog qhov tshwm sim ntau. Cov kev ntsuas tswj hwm suav nrog kev txhim kho kev tsim lub tawb kom txo cov ces kaum ntse, kev txhim kho ib puag ncig kom txo kev ua phem, thiab kev saib xyuas cov qhov txhab kom zoo. Yuav tsum tau saib xyuas cov qhov txhab qhib vim muaj kev pheej hmoo ntawm kev kis kab mob thib ob.

4. Kev Tswj Kab Mob

Cov kab mob sab hauv (kab laug, protozoa) thiab sab nraud (kab laug, kab laum) tuaj yeem txo qhov mob ntawm lub cev, ua rau muaj ntshav tsis txaus, raws plab, thiab txo qhov kev ua haujlwm ntawm kev yug me nyuam. Ib qho kev tswj hwm zoo suav nrog:
- Kuaj cov quav tsis tu ncua (piv txwv li txhua 3-6 lub hlis, kho qhov kev pheej hmoo).
- Kev kho mob rau cov kab mob uas tsom mus rau tus neeg mob yog raws li cov txiaj ntsig ntawm kev kuaj mob, tsis yog tsuas yog ib qho kev teem sijhawm ib txwm muaj xwb, kom txo qhov kev pheej hmoo ntawm kev tiv thaiv kab mob.
- Kev tswj hwm kev huv: kev ntxuav cov quav sai, kev tua kab mob hauv thaj chaw, thiab kev tswj cov av noo hauv tawb.
- Kev tswj cov kab mob sib kis: cov yoov, kab laum, thiab lwm yam tsiaj qus uas tuaj yeem nqa cov kab mob.

NYEEM  Cov Txheej Txheem Kuaj Ntshav Tsiaj

5. Kev Noj Haus, Qhov Zoo ntawm Cov Khoom Noj, thiab Dej

Kev noj haus ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tiv thaiv kab mob thiab kev rov zoo. Cov tsiaj primates muaj ntau yam kev xav tau nyob ntawm hom tsiaj, hnub nyoog, kev yug me nyuam, thiab kev ua ub ua no. Kev tsis txaus cov vitamins thiab minerals tuaj yeem ua rau muaj teeb meem metabolic, teeb meem ntawm daim tawv nqaij, pob txha poob, thiab txawm tias lub cev tiv thaiv kab mob tsis muaj zog.

Cov kev coj ua zoo muaj xws li:
- Khoom noj sib txawv: fiber, txiv hmab txiv ntoo, zaub, thiab cov protein raws li hom tsiaj.
- Kev khaws cia khoom noj huv si kom tiv thaiv pwm thiab kev kis kab mob.
– Dej haus huv nrog kev kuaj xyuas zoo yog tias ua tau.
- Tswj kev noj zaub mov kom tsis txhob rog dhau, tshwj xeeb tshaj yog rau cov tsiaj uas tsis tshua muaj zog.

6. Kev Noj Qab Haus Huv ntawm Cov Tsiaj thiab Kev Tswj Kev Nyuaj Siab

Kev ntxhov siab ntev ntev tuaj yeem ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev kis tus kab mob. Vim tias cov primates ntse thiab sib raug zoo, lawv xav tau kev txhawb siab thiab kev sib raug zoo ruaj khov. Kev nplua nuj hauv daim ntawv ntawm cov khoom noj ua si, ntau yam perches, cov khoom siv dag zog, thiab cov cib fim rau kev tshawb nrhiav kev nyab xeeb tuaj yeem txo cov cwj pwm stereotypical thiab kev ua phem.

Kev tswj hwm kev sib raug zoo kuj tseem ceeb heev: kev tsis sib haum xeeb ntawm cov tib neeg uas tsis sib haum xeeb tuaj yeem ua rau muaj kev sib ntaus sib tua thiab raug mob hnyav. Kev soj ntsuam tus cwj pwm txhua hnub pab nrhiav pom kev tsis sib haum xeeb thaum ntxov.

7. Kev kuaj mob, kev saib xyuas, thiab cov ntaub ntawv kho mob

Kev kuaj mob rau cov tsiaj txhu feem ntau nyuaj vim tias lawv tuaj yeem zais cov tsos mob. Yog li ntawd, cov neeg ua haujlwm yuav tsum tau kawm kom paub txog cov cim qhia thaum ntxov xws li kev hloov pauv ntawm tus cwj pwm, kev sib raug zoo tsawg dua, kev hloov pauv ntawm kev noj zaub mov, lossis kev hloov pauv ntawm kev hais lus.

Cov ntaub ntawv kho mob zoo tshaj plaws muaj xws li:
- Tus kheej lub npe (hom tsiaj, hnub nyoog, keeb kwm).
- Xwm txheej txhaj tshuaj tiv thaiv thiab cov txiaj ntsig ntawm kev tshuaj ntsuam.
- Keeb kwm ntawm kev mob, kev kho mob, thiab kev teb.
- Cov ntaub ntawv qhov hnyav tsis tu ncua.
- Cov ntaub ntawv hais txog kev coj cwj pwm thiab kev yug me nyuam.

Kev soj ntsuam raws li cov ntaub ntawv pab txhawb kev ntsuam xyuas cov qauv kev noj qab haus huv ntawm cov pej xeem thiab kev kuaj pom thaum ntxov ntawm kev sib kis.

8. Kev Tswj Xyuas Kev Kho Mob thiab Kev Cais Tawm

Thaum ib tug primate mob, cov kev ntsuas thawj zaug suav nrog kev xaiv tsiaj, kev cais tawm (yog tias muaj kev pheej hmoo ntawm kev kis tus kab mob), thiab kev ruaj khov. Hauv cov chaw tsim nyog, kev soj ntsuam ntxiv yuav suav nrog kev kuaj ntshav, x-rays, ultrasounds, thiab kev kuaj microbiological. Kev cais tawm yuav tsum tau saib xyuas kev noj qab haus huv - piv txwv li, tso cai rau kev sib cuag pom lossis hnov ​​​​​​lus yog tias kev cais tawm tag nrho yog qhov ntxhov siab heev, thaum tseem xav txog kev pheej hmoo ntawm kev kis tus kab mob.

NYEEM  Kev Tswj Xyuas Kev Noj Haus Rau Cov Tsiaj Uas Muaj Kab Mob Ntshav Qab Zib

Kev siv tshuaj yuav tsum nyob hauv kev saib xyuas ntawm kws kho tsiaj. Cov tsiaj liab tuaj yeem teb txawv rau cov tshuaj noj tshwj xeeb; kev saib xyuas cov kev mob tshwm sim yog qhov tseem ceeb heev. Ntxiv nrog rau kev kho mob tshwj xeeb, kev saib xyuas txhawb nqa xws li kev noj zaub mov ntxiv, kev sov so, thiab kev tswj qhov mob feem ntau txiav txim siab qhov kev rov zoo.

9. Kev Nyab Xeeb ntawm Cov Tub Ceev Xwm thiab Kev Tiv Thaiv Kab Mob Sib Kis

Vim muaj kev pheej hmoo ntawm kev kis tus kab mob ntawm cov tsiaj thiab tib neeg, cov chaw kho mob yuav tsum muaj cov txheej txheem kev nyab xeeb:
– Siv cov khoom siv tiv thaiv tus kheej (PPE) (lub ntsej muag, hnab looj tes, thiab lub qhov muag yog tias tsim nyog).
- Cov txheej txheem ntxuav tes thiab tua kab mob.
- Txoj cai tsis txhob ua haujlwm thaum mob, tshwj xeeb tshaj yog cov tsos mob ntawm kev ua pa.
- Kev cob qhia txog kev tswj kev tom/khawb thiab kev tshaj tawm txog qhov xwm txheej.
- Kev tswj hwm cov khib nyiab kho mob thiab cov quav kom muaj kev nyab xeeb.

Hauv qee qhov xwm txheej, cov kev pab cuam kev noj qab haus huv ntawm cov neeg ua haujlwm (piv txwv li, kev kuaj xyuas tsis tu ncua lossis kev txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob raws li cov lus qhia hauv zos) kuj yog ib feem ntawm kev tswj kab mob primate.

10. Xaus Lus

Kev tswj kab mob hauv cov tsiaj primates xav tau txoj hauv kev sib koom ua ke uas muab kev nyab xeeb ntawm tsiaj txhu, kev saib xyuas kev noj qab haus huv niaj hnub, kev noj zaub mov kom zoo, kev tswj cov kab mob, thiab kev noj qab haus huv ntawm tsiaj. Lub xwm txheej tshwj xeeb ntawm cov tsiaj primates ua cov tsiaj sib raug zoo thiab ntse xav tau kev saib xyuas tshwj xeeb rau kev ntxhov siab thiab kev sib raug zoo ntawm pawg. Ntxiv nrog rau kev tiv thaiv cov tsiaj, kev tswj hwm zoo kuj tiv thaiv cov neeg ua haujlwm thiab cov pej xeem ntawm kev pheej hmoo zoonotic. Nrog cov txheej txheem qhuab qhia, kev khaws cov ntaub ntawv kom raug, thiab kev koom tes ntawm cov kws kho tsiaj, cov neeg saib xyuas, cov kws kho tus cwj pwm, thiab cov thawj coj ntawm chaw, kev noj qab haus huv ntawm cov tsiaj primates tuaj yeem tswj tau ruaj khov thiab kev sib kis tuaj yeem tiv thaiv tau thaum ntxov.

Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no rau koj cov ntsiab lus tshwj xeeb (tsev tsiaj, chaw kho mob orangutan, chaw nkaum macaque ntev, lossis chaw tshawb fawb), ua tiav nrog cov qauv SOP, cov sijhawm kuaj xyuas qauv, thiab cov npe ntawm cov khoom siv hauv tsev kho mob tsiaj.

Sau ib qho lus tawm tswv yim