Kev Sib Raug Zoo Ntawm Geography Thiab Kev Tsim Kho Vaj Tse Ib Txwm: Tshawb Nrhiav Kev Sib Txuas Ntawm Ib Puag Ncig Thiab Kev Tsim Kho Vaj Tse
Pendahuluuan
Cov qauv vaj tsev ib txwm muaj yog ib feem tseem ceeb ntawm cov cuab yeej cuab tam kab lis kev cai, uas qhia txog tus kheej, keeb kwm, thiab kev txawj ntse hauv zos ntawm ib cheeb tsam. Cov tsev no tsis yog tsuas yog zoo nkauj xwb tab sis kuj ua haujlwm tau zoo uas tsim los kom muaj sia nyob hauv cov xwm txheej ib puag ncig tshwj xeeb. Qhov tshwj xeeb ntawm cov qauv vaj tsev ib txwm muaj feem cuam tshuam los ntawm cov yam ntxwv ntawm thaj chaw, xws li huab cua, thaj chaw, cov ntaub ntawv ntuj, thiab cov ecosystem hauv zos. Tsab xov xwm no yuav tshuaj xyuas kev sib raug zoo ntawm thaj chaw thiab cov qauv vaj tsev ib txwm muaj, thiab cov xwm txheej ntawm thaj chaw cuam tshuam li cas rau kev tsim thiab kev ua haujlwm ntawm cov tsev ib txwm muaj hauv ntau thaj chaw.
Kev Cuam Tshuam ntawm Huab Cua rau Kev Tsim Kho Vaj Tse Ib Txwm
Cov teb chaws sov
Nyob rau hauv thaj chaw sov uas muaj huab cua kub thiab los nag hnyav, cov tsev ib txwm muaj feem ntau yog tsim los nrog cov ru tsev nqes thiab cov hauv paus siab. Piv txwv li suav nrog cov tsev stilt hauv Indonesia thiab Thaib teb. Lub ru tsev nqes pab kom dej nag ntws sai, thaum qhov siab tiv thaiv dej nyab thiab muab cua zoo dua los txo qhov kub.
Cov cheeb tsam subtropical thiab Mediterranean
Hauv thaj chaw sov thiab Mediterranean, qhov kub thiab txias dua thiab qhuav dua cuam tshuam rau cov qauv tsev uas muaj phab ntsa tuab thiab xim kaj. Piv txwv li, hauv cov zos Greek ib txwm muaj, cov tsev raug tsim nrog phab ntsa tuab kom khaws cua sov thaum nruab hnub thiab ua kom sov thaum hmo ntuj. Dawb yog siv rau ntawm phab ntsa sab nraud kom cuam tshuam lub hnub ci thiab txo qhov kub ntawm lub tsev.
Cov Cheeb Tsam Txias
Hauv cov cheeb tsam uas muaj huab cua txias, xws li Scandinavia thiab Alps, cov qauv vaj tsev ib txwm tsom mus rau kev rwb thaiv cua sov zoo. Cov tsev ib txwm muaj nyob rau hauv thaj chaw no feem ntau yog ua los ntawm ntoo uas muaj cov khoom rwb thaiv cua sov zoo thiab cov ru tsev tuab kom tiv taus qhov hnyav ntawm daus. Cov qhov rai me me tau siv los txo qhov poob cua sov, thiab cov qhov cub loj thiab cov qhov cub hluav taws tau ua kom sov hauv tsev.
Cov Khoom Siv Hauv Zos thiab Cov Qauv Vaj Tsev Ib Txwm Muaj
Cov khoom siv hauv kev tsim vaj tsev ib txwm muaj feem cuam tshuam los ntawm yam uas muaj nyob hauv zos. Kev siv cov khoom siv hauv zos tsis yog tsuas yog siv tau nyiaj tsawg thiab siv tau rau kev thauj mus los xwb, tab sis kuj qhia txog kev hloov pauv ntawm ib puag ncig thiab kev ruaj khov.
Ntoo
Ntoo yog ib yam khoom siv nrov heev hauv thaj chaw hav zoov tuab xws li Scandinavia, Russia, thiab Nyiv Pooj. Hauv Nyiv Pooj, ib txoj kev siv ntoo ua vaj tse hu ua "kirizuma" feem ntau siv rau hauv cov tsev ib txwm muaj, lossis minka. Txoj kev no tso cai rau kev tiv taus av qeeg ntau zaus hauv cheeb tsam.
Pob Zeb thiab Cib
Hauv cov cheeb tsam qhuav thiab muaj pob zeb ntau dua, xws li Middle East thiab North Africa, pob zeb thiab cib yog cov khoom siv tseem ceeb. Cov qauv vaj tsev ib txwm muaj nyob rau hauv cov cheeb tsam no, xws li cov tsev nyob hauv Morocco lossis Egypt, siv cov pob zeb thiab cib ua los ntawm cov khoom siv ntuj tsim los tsim cov qauv ruaj khov thiab ruaj khov. Cov phab ntsa pob zeb nqus cov cua sov thaum nruab hnub thiab tso tawm thaum hmo ntuj, pab kom qhov kub thiab txias hauv tsev sib npaug.
Av nplaum
Av nplaum yog ib yam khoom siv hauv kev tsim kho uas siv ntau hauv thaj chaw semi-arid thiab savanna xws li West Africa thiab Latin America. Adobe, ib lub cib ua los ntawm av nplaum qhuav, feem ntau siv los tsim cov tsev ib txwm muaj hauv cov cheeb tsam no. Cov txheej txheem no tso cai rau kev tswj qhov kub thiab txias zoo hauv lub tsev thiab muab cov khoom siv ntau.
Topography thiab Qhov Chaw Nyob
Qhov sib txawv ntawm thaj chaw, xws li roob, thaj av tiaj tiaj, thiab thaj chaw ntug dej hiav txwv, kuj tseem muaj feem cuam tshuam rau cov qauv vaj tsev ib txwm muaj. Cov zej zog hauv zos feem ntau tsim cov txheej txheem tshwj xeeb los kov yeej cov teeb meem uas tshwm sim los ntawm lawv ib puag ncig cov xwm txheej topographic.
Cov roob
Nyob rau hauv cov roob Andes ntawm Peru, cov Incas tau tsim cov qauv hu ua "terraces" rau kev ua liaj ua teb thiab kev nyob hauv zos, ua rau ntawm cov terraces terraces ntawm cov roob. Cov txheej txheem no tsis yog tsuas yog tiv thaiv kev yaig xwb tab sis kuj ua kom zoo dua ntawm kev siv cov av nqaim thiab ntxhab.
Cov av qis thiab cov Deltas
Nyob rau hauv Nile Delta hauv tebchaws Iziv, cov neeg hauv zos tau ua cov tsev ib txwm muaj uas feem ntau siv cov txheej txheem tswj dej los daws cov dej nyab raws caij nyoog. Cov qauv vaj tsev ib txwm muaj no qhia txog kev hloov pauv zoo kawg nkaus rau ib puag ncig uas hloov pauv tas li.
Thaj Chaw Ntug Dej Hiav Txwv
Nyob rau hauv cov cheeb tsam ntug dej hiav txwv, cov tsev ib txwm muaj feem ntau tsim los kom tiv taus cua thiab cua daj cua dub muaj zog. Piv txwv li, cov tsev ib txwm muaj nyob rau hauv Maldives yog ua los ntawm cov khoom siv sib dua xws li ntoo thiab straw, thiab muaj cov qauv yooj ywm kom tiv taus cua muaj zog. Cov ru tsev qis qis pab txo qhov kev pheej hmoo ntawm kev puas tsuaj los ntawm cua daj cua dub.
Kev Txuas Lus Txog Kab Lis Kev Cai thiab Kev Ntseeg
Ntxiv rau cov yam ntxwv ntawm thaj chaw, cov kab lis kev cai thiab kev ntseeg kuj tseem ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tsim vaj tsev ib txwm muaj. Txawm li cas los xij, feem ntau cov kab lis kev cai thiab kev ntseeg no lawv tus kheej tsim kho raws li lawv ib puag ncig.
Cov Tsev Ib Txwm Nyob Hauv Indonesia
Nyob rau hauv Indonesia, cov tsev ib txwm muaj xws li Joglo (Javanese) thiab Rumah Gadang (Minangkabau) muaj cov qauv tsim uas qhia txog kev coj noj coj ua thiab kev ntseeg hauv zos. Joglo, nrog nws lub ru tsev siab thiab cov ntoo zoo nkauj, qhia txog lub neej hauv zej zog thiab kev cuam tshuam ntawm Hinduism thiab Islam. Lub caij no, Rumah Gadang, nrog nws lub ru tsev siab, nkhaus, ua lub cim ntawm kev hwm thiab kev lis kev cai Minangkabau.
Kev Tsim Kho Vaj Tsev Tibetan thiab Monastic
Nyob rau hauv Tibet, cov tsev, suav nrog cov tsev teev ntuj, feem ntau yog ua rau hauv cov chaw siab xws li roob kom txuas nrog lub ntuj ceeb tsheej, qhov chaw uas lawv ntseeg tias cov vajtswv nyob. Cov qauv no muaj cov phab ntsa tuab thiab cov chaw dav dav, thiab feem ntau yog dai kom zoo nkauj nrog cov cim kev ntseeg muaj zog.
Xaus
Kev tsim vaj tsev ib txwm muaj qhia txog kev sib haum xeeb ntawm tib neeg, kab lis kev cai, thiab ib puag ncig. Kev tshuaj xyuas ntawm kev sib raug zoo ntawm thaj chaw thiab kev tsim vaj tsev ib txwm muaj qhia tau hais tias kev hloov kho rau ib puag ncig tsis yog tsuas yog ib qho teeb meem kev siv tshuab xwb, tab sis kuj yog qhov qhia txog kev txawj ntse hauv zos thiab cov txiaj ntsig kab lis kev cai uas tau tsim ntau tiam neeg.
Qhov kev sib raug zoo no qhia tau tias qhov tseem ceeb ntawm kev xav txog thaj chaw thiab kab lis kev cai hauv kev tsim vaj tsev niaj hnub no, ua kom muaj kev ruaj khov thiab kev ruaj khov ntawm ib puag ncig. Kev sib xyaw ua ke ntawm cov thev naus laus zis niaj hnub no thiab kev txawj ntse ib txwm muaj yog qhov tseem ceeb rau kev tsim cov chaw nyob zoo thiab ua haujlwm tau zoo uas sib haum xeeb nrog xwm.