Kev Kho Mob Lub Cev hauv Kev Saib Xyuas Cov Neeg Mob uas Muaj Tourette Syndrome
Mob Tourette syndrome yog ib qho teeb meem ntawm lub hlwb uas ua rau muaj kev hloov pauv ntawm lub cev thiab lub suab uas rov tshwm sim, tsis nco qab, thiab nyuaj rau tswj. Kev hloov pauv tuaj yeem suav nrog kev ntsais muag, kev txav taub hau sai, kev co lub xub pwg nyom, mus rau kev tshem caj pas lossis rov hais cov lus tshwj xeeb. Tus mob feem ntau pib thaum yau thiab tuaj yeem hloov pauv qhov hnyav - qee zaum zoo dua, qee zaum hnyav dua - cuam tshuam los ntawm kev ntxhov siab, qaug zog, lossis cov xwm txheej uas xav tau kev tsom mus rau. Kev siv ntau yam kev kawm yog qhov tseem ceeb hauv kev tswj hwm tus mob Tourette syndrome: kev kho tus cwj pwm, kev kho mob tshuaj thaum xav tau, kev txhawb nqa kev puas siab puas ntsws, kev kawm tsev neeg, thiab kev kho kom rov zoo. Ntawm cov kev pabcuam kho kom rov zoo, kev kho lub cev muaj lub luag haujlwm ntau dua, tshwj xeeb tshaj yog hauv kev pab cov neeg mob tswj hwm qhov cuam tshuam ntawm lub cev ntawm kev hloov pauv thiab txhim kho kev ua haujlwm txhua hnub.
Nkag Siab Txog Kev Cuam Tshuam ntawm Lub Cev ntawm Tics
Cov tsos mob Tourette's motor tics tsis yog tsuas yog "kev coj ua" lossis "kev txav mus los flirtious." Ntau cov tics muaj kev sib zog ua cov leeg nqaij sai sai, rov ua dua thiab feem ntau yog stereotyped. Hauv qee tus neeg mob, tshwj xeeb tshaj yog cov neeg uas muaj cov tsos mob nyuaj xws li lub taub hau co, lub caj dab ntswj, lossis kev txav tes nrawm, cov teeb meem ntawm cov leeg thiab pob txha xws li mob caj dab, mob xub pwg nyom, mob taub hau, khaus pob qij txha, thiab kev cuam tshuam ntawm lub cev tuaj yeem tshwm sim. Cov tsos mob uas feem ntau cuam tshuam rau thaj chaw ntawm lub ntsej muag kuj tseem tuaj yeem ua rau mob leeg nyob ib puag ncig lub qhov muag thiab lub puab tsaig.
Ntxiv rau qhov mob thiab kev ntxhov siab, tics tuaj yeem ua rau kev sib koom tes thiab kev ruaj khov tsis zoo. Qee tus menyuam uas muaj Tourette kuj muaj cov kab mob sib koom ua ke xws li ADHD, OCD, kev ntxhov siab, lossis kev nyuaj siab ntawm kev ua haujlwm. Kev sib xyaw ua ke no tuaj yeem cuam tshuam rau kev pw tsaug zog zoo, kev ua ub no, thiab kev noj qab haus huv. Yog li ntawd, kev kho lub cev tsis tsom mus rau "tshem tawm tics," tab sis pab txo cov teeb meem ntawm lub cev thiab kev ua haujlwm ntawm tics thiab txhim kho tus neeg mob lub peev xwm ua haujlwm tau zoo thiab muaj kev nyab xeeb.
Cov Hom Physiotherapy hauv Tourette Syndrome
Lub hom phiaj ntawm kev kho mob lub cev rau cov neeg mob uas muaj Tourette syndrome feem ntau suav nrog:
1. Txo qhov mob thiab cov leeg nqaij nruj vim yog kev txav mus los ntau zaus.
2. Txhim kho kev sawv cev thiab kev tswj kev txav mus los tshwj xeeb tshaj yog rau cov neeg mob uas muaj mob caj dab, xub pwg nyom, nraub qaum, lossis lub duav.
3. Ua kom lub cev paub ntau ntxiv kom cov neeg mob thiaj li paub zoo dua txog cov qauv kev so thiab kev ntxhov siab, cov pob qij txha, thiab cov cwj pwm hloov pauv.
4. Ua kom lub cev muaj zog thiab ua siab ntev dua kom lub cev npaj txhij rau kev ua ub ua no txhua hnub yam tsis nkees yooj yim, vim tias qaug zog feem ntau ua rau mob tics hnyav dua.
5. Txhawb kev tswj kev ntxhov siab thiab kev so, vim kev ntxhov siab yog ib qho ua rau muaj kev ntxhov siab ntau zaus.
6. Tiv thaiv kom tsis txhob raug mob hnyav lossis raug mob tam sim ntawd uas cuam tshuam nrog kev mob tic, piv txwv li rau caj dab thiab nraub qaum.
Nrog lub hom phiaj no hauv siab, kev kho lub cev ua ke nrog kev kho tus cwj pwm xws li CBIT (Kev Tiv Thaiv Kev Coj Tus Cwj Pwm Zoo rau Kev Tics) lossis Kev Kawm Rov Qab Ua Tus Cwj Pwm (HRT). Cov kws kho lub cev tsis hloov cov kws kho mob hlwb lossis kws kho mob, tab sis pab txhawb los ntawm txoj hauv kev uas hais txog kev ua haujlwm ntawm lub cev thiab lub neej zoo.
Kev Kuaj Mob Lub Cev: Kev Soj Ntsuam Cov Qauv Kev Txav Mus Los thiab Kev Ua Haujlwm
Ua ntej yuav kho, tus kws kho lub cev yuav ua qhov kev ntsuam xyuas kom meej. Ua ntej, yuav muaj kev xam phaj los txiav txim siab seb thaum twg cov tics pib, lawv cov teeb meem, txhua yam kev tsis xis nyob uas tau ntsib, cov dej num uas cuam tshuam rau lawv (sau ntawv, tawm dag zog, zaum ntev hauv chav kawm, pw tsaug zog), thiab txhua yam keeb kwm ntawm kev raug mob. Tom qab ntawd yuav muaj kev kuaj lub cev, uas yuav suav nrog:
- Kev ntsuam xyuas qhov chaw ntawm lub cev (lub taub hau, xub pwg nyom, thiab pob txha caj qaum).
- Kev txav mus los ntawm cov pob qij txha, tshwj xeeb tshaj yog lub caj dab, xub pwg nyom, lub puab tsaig, thiab nraub qaum.
- Lub zog thiab kev ua siab ntev ntawm cov leeg nqaij postural.
- Kev nruj ntawm cov leeg nqaij (piv txwv li, sab saud trapezius, levator scapulae, suboccipital).
- Cov qauv ua pa thiab cov txuj ci so kom txaus.
- Kev sib npaug, kev sib koom tes, thiab qhov zoo ntawm kev txav mus los.
Rau cov menyuam yaus, cov kws kho lub cev kuj xav txog kev loj hlob ntawm lub cev thiab kev xav tau ntawm kev ua si. Qhov kev ntsuam xyuas no yog qhov tseem ceeb kom ntseeg tau tias qhov kev tawm dag zog yog tsim los rau tus kheej, muaj kev nyab xeeb, thiab tsim nyog rau tus neeg mob lub hom phiaj.
Kev Kho Mob Lub Cev Thawj Zaug
1. Kev Kawm thiab Kev Tswj Xyuas Kev Ua Haujlwm
Kev kawm yog lub hauv paus. Cov neeg mob thiab tsev neeg yuav tsum nkag siab tias cov kev ua tics tsis yog lawv qhov txhaum thiab tsis tuaj yeem tswj tau tas li. Cov kws kho mob lub cev pab txheeb xyuas cov haujlwm uas ua rau muaj kev cuam tshuam (piv txwv li, zaum ntev yam tsis so, kawm nrog lub caj dab khoov, siv cov khoom siv) thiab tsim cov tswv yim tswj kev ua ub no xws li:
- Pacing (tswj lub suab ntawm kev ua ub no thiab so).
- Txo cov chaw nyob ruaj khov ntev.
- Kev hloov kho ergonomic hauv tsev thiab tsev kawm ntawv (qhov siab ntawm lub rooj, qhov chaw ntawm lub vijtsam, kev txhawb nqa lub rooj zaum).
Txoj kev no tuaj yeem txo qhov mob ntawm cov leeg thiab txo qhov kev pheej hmoo ntawm kev rov qab mob.
2. Kev Tawm Dag Zog thiab Kev Ruaj Ntseg
Cov neeg mob uas muaj mob caj dab lossis xub pwg tics feem ntau qhia tias lawv lub taub hau tig mus rau pem hauv ntej thiab xub pwg puag ncig. Ib qho kev tawm dag zog yuav muaj xws li:
- Ua kom cov leeg nqaij scapular stabilizer (nruab nrab-qis trapezius, serratus anterior).
- Ua kom cov leeg caj dab sib sib zog nqus kom lub caj dab ruaj khov.
- Kev tawm dag zog qeeb qeeb kom txhim kho qhov zoo ntawm kev txav mus los, tsis yog tsuas yog lub zog xwb.
Cov kev tawm dag zog no raug ua ua ntu zus nrog kev saib xyuas kom tsis txhob ua rau muaj kev ntxhov siab ntau dhau.
3. Kev Ncab thiab Tso Cov Nqaij Ntsws
Kev ua tics ntau zaus tuaj yeem ua rau qee cov leeg nqaij nruj thiab luv. Tus kws kho mob lub cev tuaj yeem muab cov kev pab cuam no:
- Kev ncab taw rau ntawm caj dab, xub pwg nyom, hauv siab, lub puab tsaig, lossis nraub qaum.
- Kev siv tshuaj los so cov leeg nqaij kom so.
- Kev kho mob tes me me (raws li tau qhia) kom txo qhov mob thiab mob ntswj.
Lub hom phiaj tsis yog kom txo cov tics, tab sis kom txhim kho cov ntaub so ntswg kom tus neeg mob xis nyob dua thiab txo qhov mob uas ua rau muaj kev ntxhov siab.
4. Kev Ua Pa thiab Kev So Kom So
Cov qauv ua pa tob feem ntau tshwm sim thaum ntxhov siab, thiab kev ntxhov siab tuaj yeem ua rau mob tics ntxiv. Kev kho lub cev yuav suav nrog:
- Kev tawm dag zog ua pa diaphragm.
- Kev tawm dag zog kom lub cev so (kev soj ntsuam lub cev).
- Cov txheej txheem yooj yim los pab tswj lub paj hlwb.
Qee cov neeg mob qhia txog kev txo qis tics thaum lub cev so ntau dua, txawm hais tias txhua tus neeg cov lus teb txawv.
5. Kev Ua Haujlwm Sib Koom Tes thiab Kev Ua Haujlwm
Rau cov menyuam yaus thiab cov hluas, kev kho lub cev siv tau kev ua si lossis kev ua kis las uas muaj cov qauv los txhim kho kev sib koom tes, kev sib npaug, thiab kev ntseeg siab rau tus kheej. Piv txwv li:
- Kev tawm dag zog dynamic balance.
- Kev tawm dag zog xws li kev zaum me me, lunges, thiab kev tawm dag zog hauv plab.
– Kev ua si uas ua rau lub cev sib dhos zoo li taug kev sai sai los yog ua luam dej (yog tias nyiam thiab muaj kev nyab xeeb).
Kev tawm dag zog yog nyob ntawm tus neeg mob. Qee tus neeg mob pom tias lawv cov kev xav tsis zoo txo qis thaum tsom mus rau qee yam kev ua ub no, thaum lwm tus yuav muaj kev xav ntau ntxiv thaum ntxhov siab lossis nkees. Yog li ntawd, kev xaiv kev ua ub no yuav tsum yoog tau thiab tsim nyog.
6. Kev Tiv Thaiv Kev Raug Mob thiab Kev Tiv Thaiv
Cov kev co taub hau lossis kev txav mus los sai sai ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev raug mob ntawm caj dab thiab nraub qaum. Cov kws kho mob lub cev qhia:
- Yuav ua li cas kom txo tau lub caj dab hnyav nrog kev ruaj khov lub teeb.
- Cov txheej txheem ncab tom qab muaj qhov mob tic hnyav.
- Cov tswv yim muaj kev nyab xeeb thaum ua ub ua no (piv txwv li thaum nqa hnab, kis las uas sib chwv, lossis hnav lub kaus mom hlau rau qee yam kev ua ub ua no thaum pom zoo).
Muaj tej lub sij hawm, yuav tsum tau mus ntsib kws kho mob yog tias muaj cov tsos mob ntawm lub paj hlwb, mob hnyav, tingling, lossis txwv tsis pub txav mus los.
Kev Koom Tes Nrog Cov Pab Pawg Ntau Yam Kev Kawm Txuj Ci
Kev kho mob Tourette zoo tshaj plaws suav nrog tus kws kho mob hlwb/kws kho mob puas siab puas ntsws rau menyuam yaus, tus kws kho mob hlwb, tus kws kho mob ua haujlwm, cov xib fwb, thiab tsev neeg. Tus kws kho mob lub cev tuaj yeem koom tes nrog tus kws kho mob hlwb uas muab CBIT/HRT los sib koom tes cov tswv yim tswj kev mob tic. Tus kws kho mob ua haujlwm tuaj yeem pab nrog cov txuj ci hauv tsev kawm ntawv, kev sau ntawv, thiab kev txawj xav, thaum tus kws kho mob lub cev tsom mus rau kev sawv ntsug, kev noj qab haus huv, thiab qhov mob. Kev sib txuas lus ntawm ntau yam kev kawm pab zam kev sib cav sib ceg - piv txwv li, hais kom tus neeg mob "nres lub tic," uas tuaj yeem ua rau muaj kev ntxhov siab ntau ntxiv.
Cov Kev Cov nyom thiab Kev Cia Siab Uas Muaj Tseeb
Nws yog ib qho tseem ceeb uas yuav tsum teem cov kev cia siab kom tsim nyog. Kev kho mob lub cev tsis yog kev kho mob tseem ceeb rau kev kho mob tic, vim tias tics yog los ntawm cov txheej txheem ntawm lub paj hlwb. Txawm li cas los xij, kev kho mob lub cev tuaj yeem:
- Txo qhov mob thiab tsis xis nyob.
- Txhim kho qhov zoo ntawm kev txav mus los thiab kev sawv cev.
- Ua kom muaj kev koom tes ntau ntxiv hauv tsev kawm ntawv, kev ua kis las, thiab kev ua ub ua no hauv zej zog.
- Muab kev tswj hwm rau cov neeg mob los ntawm kev so thiab kev tswj lub cev.
Kev nce qib feem ntau yog maj mam thiab cuam tshuam los ntawm kev tawm dag zog tas li, kev txhawb nqa los ntawm tsev neeg, thiab cov mob uas muaj nrog ua ke. Hauv qee tus neeg mob, kev ua kom lub cev muaj zog thiab txo qhov kev ntxhov siab tuaj yeem muaj qhov cuam tshuam zoo rau qhov zaus ntawm kev mob taub hau, txawm hais tias cov txiaj ntsig sib txawv ntawm ib tus neeg mus rau ib tus neeg.
Kev kaw
Kev kho mob lub cev ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev saib xyuas cov neeg mob uas muaj tus kab mob Tourette ua ib qho kev pab txhawb nqa uas tsom mus rau kev ua haujlwm thiab lub neej zoo. Los ntawm kev tsom mus rau kev txo qhov mob, kev txhim kho tus cwj pwm, kev ruaj khov, kev noj qab haus huv, thiab kev so kom txaus, kev kho mob lub cev pab cov neeg mob daws qhov teeb meem ntawm lub cev ntawm tics thiab ua cov haujlwm txhua hnub kom xis nyob dua. Thaum ua ke nrog kev kho tus cwj pwm, kev kawm hauv tsev neeg, thiab kev txhawb nqa hauv tsev kawm ntawv, kev kho mob lub cev tuaj yeem yog ib feem tseem ceeb ntawm ntau txoj hauv kev uas lees paub cov kev xav tau tshwj xeeb ntawm txhua tus neeg mob Tourette.
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem hloov kho tsab xov xwm no rau cov haujlwm kawm qib siab (nrog rau kev teeb tsa kev kawm, kev hais txog, thiab cov ntaub ntawv teev cia) lossis tsim ib qho version nrov dua rau kev kawm niam txiv thiab xib fwb.