Qhov Tseem Ceeb ntawm Hlau rau Kev Tsim Hemoglobin
Hlau yog ib yam khoom tseem ceeb uas feem ntau tsis quav ntsej, txawm hais tias nws lub luag haujlwm tseem ceeb hauv lub cev. Ib qho ntawm nws cov haujlwm tseem ceeb tshaj plaws yog txhawb nqa kev tsim cov hemoglobin, lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm cov qe ntshav liab uas yog lub luag haujlwm thauj cov pa oxygen. Yog tsis muaj hlau txaus, cov txheej txheem tsim hemoglobin tuaj yeem raug cuam tshuam, ua rau kev faib cov pa oxygen tsis zoo thoob plaws hauv lub cev cov ntaub so ntswg. Yog li ntawd, lub cev yooj yim qaug zog, muaj teeb meem tsom mus rau, thiab feem ntau yuav muaj ntshav tsis txaus. Tsab xov xwm no tham txog vim li cas hlau thiaj li tseem ceeb rau kev tsim hemoglobin, nws ua haujlwm li cas, thiab yuav ua li cas kom tau raws li cov kev xav tau hlau txhua hnub.
To taub Hemoglobin thiab Nws Lub Luag Haujlwm
Hemoglobin yog ib qho protein uas muaj nyob hauv cov qe ntshav liab (erythrocytes). Nws lub luag haujlwm tseem ceeb yog khi cov pa oxygen los ntawm lub ntsws thiab thauj nws mus thoob plaws lub cev, tom qab ntawd thauj cov pa roj carbon dioxide los ntawm cov nqaij rov qab mus rau lub ntsws kom tso tawm. Hemoglobin kuj tseem ua lub luag haujlwm hauv kev tswj cov pH ntshav kom sib npaug. Vim tias hemoglobin muaj feem cuam tshuam ncaj qha rau kev muab oxygen, cov hemoglobin txaus yog qhov tseem ceeb rau lub zog, kev ua siab ntev, kev ua haujlwm ntawm lub hlwb, thiab txawm tias kev ua haujlwm ntawm lub cev.
Hemoglobin muaj ob yam tseem ceeb: ib feem protein hu ua globin thiab ib feem uas tsis yog protein hu ua heme. Hauv cov qauv heme yog ib qho hlau atom (Fe), uas yog qhov tseem ceeb rau hemoglobin lub peev xwm los khi oxygen. Qhov no yog vim li cas hlau thiaj li tseem ceeb rau kev tsim hemoglobin. Kev tsis txaus hlau tuaj yeem txo cov hemoglobin thiab txo cov ntshav lub peev xwm los nqa oxygen.
Lub Luag Haujlwm ntawm Hlau hauv Kev Tsim Hemoglobin
Hlau ua haujlwm ua "lub hauv paus" hauv cov qauv heme. Txhua lub hemoglobin molecule muaj plaub pawg heme, thiab txhua heme muaj ib lub hlau atom uas tuaj yeem khi ib lub oxygen molecule. Qhov no txhais tau tias plaub lub hlau atoms hauv hemoglobin tso cai rau ib lub hemoglobin molecule nqa txog plaub lub oxygen molecules. Yog tsis muaj hlau, hemoglobin tsis tuaj yeem tsim tau zoo, ua rau cov qe ntshav liab me me, dawb, uas yog ib qho cim ntawm kev tsis txaus hlau.
Kev tsim cov hemoglobin feem ntau tshwm sim hauv cov pob txha, qhov chaw uas cov qe ntshav liab tsim. Cov txheej txheem no xav tau cov khoom siv raw txaus, suav nrog hlau, vitamin B12, folate, protein, thiab kev txhawb nqa ntawm cov tshuaj hormone erythropoietin. Txawm li cas los xij, hlau ua lub luag haujlwm ncaj qha tshaj plaws hauv kev tsim cov heme, yog li nws qhov muaj yog qhov txiav txim siab.
Lub Cev Tswj Hlau Li Cas?
Lub cev tib neeg muaj ib txoj kev tswj hwm hlau nruj heev. Tsis zoo li lwm yam minerals, hlau tsis yooj yim tawm los ntawm lub cev. Yog li ntawd, lub cev tswj kev nqus hlau los ntawm cov hnyuv, tshwj xeeb tshaj yog nyob rau hauv duodenum. Yog tias xav tau hlau ntau ntxiv, lub cev yuav nqus tau ntau dua; ntawm qhov tod tes, yog tias muaj hlau txaus, kev nqus yuav raug txwv.
Cov hlau uas nkag mus rau hauv lub cev ces raug thauj los ntawm cov protein transferrin hauv cov ntshav mus rau ntau yam nqaij, tshwj xeeb tshaj yog cov pob txha, rau kev tsim hemoglobin. Cov hlau khaws cia rau hauv daim ntawv ntawm ferritin, feem ntau yog nyob rau hauv daim siab, tus po, thiab pob txha. Thaum kev noj hlau txo qis, lub cev siv cov ferritin khaws cia los tswj cov hemoglobin tsim. Txawm li cas los xij, yog tias cov khoom khaws cia poob qis thiab kev noj tseem tsawg, kev mob ntshav tsis txaus tuaj yeem tshwm sim.
Qhov Cuam Tshuam ntawm Kev Tsis Txaus Hlau rau Hemoglobin
Qhov tsis muaj hlau yog qhov ua rau muaj ntshav tsis txaus thoob ntiaj teb. Thaum lub cev tsis muaj hlau, hemoglobin tsim tawm txo qis, ua rau cov qe ntshav liab tsis tuaj yeem nqa oxygen tau zoo. Cov tsos mob feem ntau suav nrog qaug zog, tsis muaj zog, kiv taub hau, tawv nqaij dawb, ua tsis taus pa thaum ua si, lub plawv dhia ceev, thiab nyuaj rau tsom ntsoov. Rau cov menyuam yaus, qhov tsis muaj hlau kuj tseem tuaj yeem ua rau kev loj hlob ntawm kev xav thiab kev ua haujlwm ntawm lub cev tiv thaiv kab mob tsis zoo.
Cov pab pawg neeg uas muaj feem yuav tsis muaj hlau ntau tshaj plaws suav nrog cov poj niam cev xeeb tub, cov menyuam yaus uas tab tom loj hlob, cov ntxhais hluas, thiab cov neeg uas muaj kev los ntshav ntev, xws li kev coj khaub ncaws ntau lossis teeb meem zom zaub mov. Cov poj niam cev xeeb tub muaj kev xav tau hlau ntau ntxiv los txhawb nqa niam cov ntshav ntau ntxiv thiab kev loj hlob ntawm tus menyuam hauv plab. Kev noj hlau tsis txaus ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev tsis muaj hlau txaus uas cuam tshuam nrog kev cev xeeb tub, uas tuaj yeem cuam tshuam rau kev noj qab haus huv ntawm niam thiab tus menyuam.
Kev Cuam Tshuam ntawm Cov Hlau Ntau Dhau
Txawm hais tias qhov tsis muaj hlau yog ib qho teeb meem loj, tab sis kev muaj hlau ntau dhau kuj xav tau kev saib xyuas. Hlau ntau dhau tuaj yeem sib sau ua ke hauv cov kabmob xws li lub siab thiab lub plawv, ua rau cov nqaij puas tsuaj. Qhov xwm txheej no tuaj yeem tshwm sim vim yog kev noj tshuaj ntxiv ntau dhau lossis cov kab mob caj ces xws li hemochromatosis. Yog li ntawd, kev noj tshuaj ntxiv hlau yuav tsum raws li koj xav tau thiab cov lus qhia ntawm tus kws kho mob, tshwj xeeb tshaj yog tias tsis muaj cov cim qhia ntawm kev tsis muaj ntshav txaus.
Cov Khoom Noj Uas Muaj Hlau
Yuav kom txhawb nqa hemoglobin tsim tau, kev xaiv cov hlau zoo yog qhov tseem ceeb heev. Hlau hauv cov zaub mov muab faib ua ob hom: heme thiab non-heme. Heme hlau los ntawm cov khoom tsiaj thiab lub cev yooj yim nqus tau. Lub caij no, cov hlau uas tsis yog heme los ntawm cov nroj tsuag thiab nws qhov kev nqus tau raug cuam tshuam los ntawm ntau yam.
Cov khoom noj uas muaj hlau heme suav nrog nqaij liab, siab, nqaij qaib, ntses, thiab khoom noj hauv dej hiav txwv. Cov khoom noj uas tsis muaj hlau heme suav nrog zaub paj ntsuab, taum pauv, tempeh, taum pauv, cov nplej tag nrho, thiab cov khoom noj uas muaj tshuaj fortified. Txawm hais tias cov hlau uas tsis muaj hlau heme nyuaj rau nqus tau, kev noj kom txaus ua ke nrog cov tswv yim los txhim kho kev nqus tau tuaj yeem pab ua kom tau raws li qhov xav tau.
Yuav Ua Li Cas Thiaj Nqus Tau Hlau Ntau Ntxiv
Yog tias koj noj hlau kom pab tau hemoglobin ntau lawm, koj yuav tsum nqus tau zoo tshaj plaws. Vitamin C paub tias yuav pab kom koj nqus tau hlau uas tsis yog heme. Piv txwv li, noj zaub paj ntsuab lossis taum nrog txiv kab ntxwv, txiv lws suav, lossis txiv guava. Ntawm qhov tod tes, qee yam tshuaj tuaj yeem tiv thaiv kev nqus hlau, xws li tannins hauv tshuaj yej thiab kas fes, thiab muaj calcium ntau thaum noj nrog cov hlau.
Cov txheej txheem ua zaub mov kuj ua lub luag haujlwm. Kev ua noj qee yam zaub tuaj yeem txo cov tshuaj inhibitor xws li phytate lossis oxalate. Kev fermentation, xws li hauv tempeh, kuj tuaj yeem ua rau muaj hlau ntau ntxiv. Yog tias muaj kev sib xyaw ua ke ntawm cov khoom noj khoom haus zoo, lub cev tuaj yeem tau txais hlau zoo dua.
Cov Kev Xav Tau Hlau Txhua Hnub thiab Kev Tiv Thaiv Kab Mob Ntshav Qab Zib
Cov kev xav tau hlau txhua hnub sib txawv nyob ntawm hnub nyoog, poj niam txiv neej, thiab lub cev. Feem ntau, cov poj niam uas muaj hnub nyoog yug menyuam xav tau hlau ntau dua li cov txiv neej vim yog ntshav poob thaum lub sijhawm muaj hli. Cov poj niam cev xeeb tub xav tau ntau dua. Yog li ntawd, nws yog ib qho tseem ceeb kom noj zaub mov kom zoo, kuaj xyuas cov hemoglobin yog tias koj nquag nkees, thiab sab laj nrog kws kho mob yog tias xav tias muaj ntshav tsis txaus.
Kev tiv thaiv kab mob ntshav tsis txaus los ntawm kev tsis muaj hlau txaus tuaj yeem tiv thaiv tau los ntawm kev noj cov khoom noj uas muaj hlau ntau, ua tib zoo saib cov khoom noj sib xyaw ua ke kom nqus tau zoo, thiab mus kuaj mob tsis tu ncua rau cov neeg uas muaj feem yuav muaj kab mob. Yog tias tsim nyog, tus kws kho mob tuaj yeem pom zoo kom noj cov tshuaj ntxiv, tab sis kev noj tshuaj kom raug thiab kev saib xyuas kom zoo yog qhov tseem ceeb.
Xaus
Hlau ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev tsim cov hemoglobin thiab cov ntshav lub peev xwm thauj cov pa oxygen. Yog tsis muaj hlau txaus, lub cev tsis tuaj yeem tsim cov hemoglobin zoo tshaj plaws, ua rau lub zog txo qis thiab muaj kev pheej hmoo ntawm kev mob ntshav tsis txaus. Los ntawm kev nkag siab txog kev ua haujlwm ntawm hlau, nws cov khoom noj khoom haus, thiab yuav ua li cas kom nws nqus tau ntau ntxiv, peb tuaj yeem tswj cov hemoglobin kom zoo thiab txhawb nqa kev noj qab haus huv tag nrho. Kev tswj hwm kev noj hlau kom txaus tsis yog tsuas yog tiv thaiv kev qaug zog xwb, tab sis kuj tseem ua kom txhua lub cell hauv lub cev tau txais cov pa oxygen uas nws xav tau kom ua haujlwm tau zoo.