Ka Hoʻolaha ʻana o nā ʻŌnaehana Biome
He kaiāulu kaiaola nui ka biome, e hoʻopuni ana i kahi ʻāina ākea, i hōʻailona ʻia e nā aniau like, ka lepo, a me nā flora a me nā holoholona. Loaʻa i kēlā me kēia biome kāna mau ʻōnaehana kaiaola ponoʻī e hoʻohuli i nā ʻano ola e hiki ke ulu ma laila. Nui nā ʻano biomes ma ka honua, me nā ululāʻau ua wela, nā savannas, nā lau nahele, nā wao nahele, nā taigas, nā tundra, a me nā mea ʻē aʻe. E kūkākūkā kēia ʻatikala i ka hoʻolaha ʻana a me nā ʻano o kekahi o nā ʻōnaehana biome nui o ka honua.
1. Ululāʻau Ua Tropical
ʻO nā ululāʻau ua wela kekahi o nā biome i ʻike nui ʻia, kaulana no ko lākou ʻano like ʻole o ka biodiversity. Aia ma kahi kokoke i ka equator, ʻike kēia biome i ke aniau mahana a pulu i ka makahiki a puni. ʻO nā ʻāina me nā ululāʻau ua wela nui e komo pū ana me Brazil, Indonesia, a me ka Democratic Republic of Congo.
Hoʻolaha
Ua laha nā ululāʻau ua wela ma ka ʻāina equatorial, ʻo ia hoʻi ma ʻAmelika Hema (ʻoi aku hoʻi ke kīʻaha ʻo Amazon), ʻApelika Waena, a me Asia Hikina Hema. Loaʻa i kēia mau wahi ka awelika o ka ua makahiki kiʻekiʻe loa, ʻoi aku pinepine ma mua o 2000 mm, a mehana ka mahana i ka makahiki a puni.
Kaha
He ululāʻau mānoanoa loa ko kēia mau ululāʻau, e hana ana i kekahi mau papa o nā mea kanu. ʻO ka nui o nā ʻano mea kanu a me nā holoholona, he nui o ia mau mea he endemic a i ʻole loaʻa ma kahi ʻē aʻe, e hoʻolilo i nā ululāʻau ua wela i kekahi o nā biomes koʻikoʻi loa ma ke ʻano o ka biodiversity.
2. Savannah
He biome ʻo Savanna ma waena o nā ululāʻau a me nā lau nahele, i hōʻailona ʻia e nā kumulāʻau i hoʻolaha kakaʻikahi ʻia a me nā lau nahele ākea. He ʻokoʻa nā kau ua a me nā kau maloʻo ma nā Savanna.
Hoʻolaha
Loaʻa nā savannas kaulana loa ma ʻApelika, e uhi ana i ka hapalua o ka ʻāina nui. Eia nō naʻe, hiki ke loaʻa kēia biome ma ʻAmelika Hema (e like me Cerrado ma Brazil), ʻAsia Hikina Hema, a me ka ʻākau o Australia.
Kaha
ʻOiai ʻaʻole nui ka nui ma mua o nā ululāʻau, kākoʻo nā savannas i nā ʻano ola like ʻole. He home lākou no kekahi o nā holoholona ʻāina nui loa, e like me nā ʻelepani, nā liona, a me nā giraffe. He momona loa ka lepo o Savannah a kākoʻo i ka mahiʻai ke hoʻoinu pono ʻia.
3. ʻĀina mauʻu
He mauʻu nā ʻāina mauʻu, me nā lāʻau liʻiliʻi a ʻaʻohe paha. Loaʻa kēia mau ʻāina ma waenakonu o nā ʻāina nui a he mau kau ua a maloʻo pinepine ko lākou.
Hoʻolaha
Loaʻa nā ʻāina lau nahele nui loa ma ʻAmelika ʻĀkau (i ʻike ʻia ʻo prairies), ʻEurasia (stek), a me nā ʻāpana o ʻAmelika Hema (pampas). Ma ʻApelika, ua ʻike ʻia nā ʻāina lau nahele ʻo veldt.
Kaha
Kākoʻo nā ʻāina mauʻu i nā ʻano megaherbivorous he nui, e like me ka bison, antelope, a me nā lio hihiu, ka poʻe e noho aliʻi ana ma luna o nā mea kanu ma o ka ʻai ʻana. ʻO ka mea kanu nui he mauʻu me kekahi mau lāʻau liʻiliʻi a me nā lāʻau liʻiliʻi.
4. Wao nahele
ʻO nā wao nahele nā biome wela loa a laha loa me ka ua liʻiliʻi loa, e lilo ana lākou i hoʻokahi o nā wahi ʻino loa ma ka honua.
Hoʻolaha
Loaʻa nā wao nahele ma nā wahi he nui a puni ka honua, e like me ka Wao nahele ʻo Sahara ma ʻApelika, ka Wao nahele ʻo Gobi ma ʻAsia, ka Wao nahele ʻo Arabia ma ka Hikina Waena, a me ka Wao nahele ʻo Atacama ma ʻAmelika Hema.
Kaha
ʻIke nā wao nahele i nā mahana koʻikoʻi o kēlā me kēia lā, mai ka wela i ke ao a i ke anu nui i ka pō. Ua hoʻomaʻamaʻa nā mea kanu wao nahele, e like me nā cacti, e mālama i ka wai no ka wā lōʻihi. ʻO nā holoholona kaulana o ka wao nahele e komo pū ana me nā holoholona e like me nā kāmelo, nā nahesa, a me nā ʻalopeke wao nahele, ka poʻe i hoʻomaʻamaʻa e ola i kēia mau kūlana koʻikoʻi.
5. Taiga (Ululāʻau Boreal)
ʻO Taiga ka biome nui loa o ka honua, i ʻike ʻia hoʻi ʻo ka nahele boreal. Hōʻike ʻia ʻo Taiga e nā lāʻau coniferous e like me ka paina, spruce, a me ka larch.
Hoʻolaha
Hiki ke loaʻa ʻo Taiga ma ka ʻaoʻao ʻākau o ka honua, ʻoi aku hoʻi ma Kanada, Alaska, Scandinavia, a me Rusia.
Kaha
Loaʻa i kēia biome nā hoʻoilo lōʻihi a ʻinoʻino a me nā kauwela pōkole. ʻO ka lepo taiga he permafrost, a ua hoʻomaʻamaʻa ka hapa nui o nā mea kanu a me nā holoholona o ka ʻāina i ke aniau anuanu.
6. Tundra
He biome ka tundra i ʻike ʻia no kona aniau anuanu loa a me ka liʻiliʻi o nā mea kanu. Ua māhele ʻia kēia biome i ka tundra arctic a me ka tundra alpine.
Hoʻolaha
Loaʻa ka tundra Arctic ma ka ʻĀkau o ka Hemisphere, a puni ka Arctic Circle, me Rusia, Kanada, a me Scandinavia. Loaʻa ka tundra Alpine ma nā mauna kiʻekiʻe a puni ka honua.
Kaha
He pōkole loa ke kau ulu ʻana o ka tundra, a ʻo kona lepo paʻa mau loa (permafrost) e paʻakikī ai ke ulu ʻana o nā aʻa lāʻau. Hoʻomalu ʻia nā mea kanu e nā mosses, lichens, a me kekahi mau ʻano mea kanu liʻiliʻi. ʻO nā holoholona maʻamau e komo pū ana me nā manu neʻe, reindeer, a me nā bea polar, nona nā hoʻololi kūikawā e kū ai i nā hoʻoilo koʻikoʻi.
Pani
Hoʻoholo ʻia ka hoʻolaha ʻana o nā ʻōnaehana biome e nā kumu kaiapuni like ʻole e like me ke aniau, ke ʻano lepo, a me ke ʻano like ʻole. He kuleana koʻikoʻi ko kēlā me kēia biome i ka mālama ʻana i ke kaulike o ka ʻōnaehana ola honua, a he mea nui kona ola ʻana no ke ola ʻana o nā ʻano ola āpau ma ka honua. Hāʻawi ka ʻokoʻa o kēlā me kēia ʻōnaehana i nā makana kūikawā i ka like ʻole o ka honua a me nā kaʻina hana ecological, e hōʻike ana i ka pono o ka hoʻomaopopo ʻana a me ka mālama ʻana i kēia mau ʻano like ʻole.