Kasancewar Mutum Mai Rai da Rashin Da'a
Kasancewar mutum a matsayin mutum a fannin falsafa wata makaranta ce ta falsafa da aka haifa a Turai a ƙarni na 20, tana mai jaddada muhimmancin mutum ɗaya, 'yanci, da yanke shawara na kansa wajen ba wa rayuwarsa ma'ana. Masana falsafa na wannan makaranta, kamar Jean-Paul Sartre, Albert Camus, da Friedrich Nietzsche, sun jaddada cewa rayuwa ba ta da wata ma'ana ta musamman, kuma an ba wa ɗan adam 'yancin tantance ma'anarsa.
A cikin zuciyarsa, wanzuwar rayuwa tana yin tambayoyi masu zurfi game da wanzuwar ɗan adam: Menene ma'anar rayuwa? Menene manufarmu a nan? Ta yaya ya kamata mu rayu rayuwarmu? Daga mahangar wanzuwar rayuwa, babu wani makoma da aka riga aka ƙaddara. Wannan yana ɗora wa mutane babban nauyi don tantance makomarsu da ƙirƙirar ma'ana ga rayuwarsu. Wannan makaranta tana ƙarfafa guje wa rayuwa bisa ga tsammanin da ƙa'idodi da al'umma, addini, ko wasu cibiyoyi suka gina. Mutum mai wanzuwar rayuwa yana neman rayuwa ta gaskiya, wato, ta hanyar rayuwa ta gaskiya kuma ba ta ɗaure da ƙa'idodi da koyarwar waje ba.
A gefe guda kuma, wauta wata ra'ayi ce da ke da alaƙa da wanzuwar rayuwa, musamman a cikin ayyukan Albert Camus. Wauta tana nufin karo tsakanin neman ma'ana na ɗan adam da kuma rashin iyawar duniya na samar da ita. A cewar Camus, neman ma'ana na ɗan adam a cikin wanzuwarsu abin ban mamaki ne domin rayuwa kanta ba ta da haske ko kuma takamaiman manufa.
Camus ya kwatanta wannan jigon ta hanyar tatsuniyar Sisyphus, wani mutum daga tatsuniyar Girkawa wanda aka yanke masa hukuncin ci gaba da naɗe dutse a kan tudu, amma sai ya ga cewa duk lokacin da ya kusan kai saman, dutsen zai koma ƙasa. Sisyphus ya makale a cikin zagaye mara iyaka ba tare da wani sakamako mai ma'ana ba. Ga Camus, Sisyphus alama ce ta wauta, duk da haka a bayansa akwai 'yanci da iko mai ban mamaki da mutane ke da shi. Camus ya kammala da cewa "dole ne mu yi tunanin Sisyphus yana farin ciki," domin a cikin rashin ma'ana ne mutane za su iya samun 'yanci na gaske: ta hanyar rungumar wauta da kuma jurewa a rayuwa har abada.
Jean-Paul Sartre shi ma ya taka muhimmiyar rawa wajen haɓaka falsafar wanzuwar rayuwa. Sartre ya jaddada cewa "rayuwa tana gaban ainihin rayuwa." Wannan yana nufin cewa mutane suna wanzuwa da farko, suna dandana rayuwa, sannan suna da 'yancin zaɓar ayyukansu da ƙirƙirar kansu bisa ga waɗannan ayyukan. Ga Sartre, babu wani asali ko asalin ɗan adam da ke wanzuwa kafin haihuwa; mutane suna ƙirƙirar ma'anar rayuwarsu ta hanyar yanke shawara da ayyukansu.
Sartre ya nuna manufar "damuwa ta wanzuwa" da ke tasowa daga 'yancin ɗan adam. 'Yancin yin zaɓi ba tare da cikakken jagora ba yana haifar da damuwa mai zurfi, yayin da mutane suka fahimci cewa su ne kawai ke da alhakin halittarsu da kuma sakamakon ayyukansu. Duk da cewa yana da ban tsoro, wannan 'yancin kuma tushen ƙarfi ne da sahihanci, domin yana ba mutane damar tsara rayuwarsu bisa ga zaɓin kansu, ba bisa ƙa'ida ta waje ba.
Kasancewar wanzuwa da wauta suna ba da ra'ayoyi masu zurfi amma marasa daɗi game da rayuwar ɗan adam. Dukansu suna ƙin yarda da ra'ayoyin da aka riga aka tsara game da manufa da ma'ana, suna buƙatar mutane su fuskanci rashin komai da rashin tabbas tare da juriya da cikakken himma. A takaice, rayuwa mai wanzuwa rayuwa ce da ta san wannan rashin tabbas, ta yarda da wauta, kuma har yanzu ta zaɓi rayuwa da sha'awa da alhakin.
Duk da haka, duk da cewa a bayyane yake cewa shi ne ke da ra'ayin rashin imani, tunanin wanzuwar rayuwa yana ɗauke da wani kyakkyawan fata. Ta hanyar amincewa da wannan rashin tabbas, muna buɗe yiwuwar ƙirƙirar wani abu na asali da na gaske daga rayuwarmu. Ta hanyar ɗaukar cikakken alhakin ƙaddararmu, ana ba mu damar tsara duniyar da muke so, tare da cikakken 'yanci da kwarin gwiwa.
Wani matsala da aka saba fuskanta a tunanin masu ra'ayin wanzuwa shine yadda mutane za su iya samun ko ƙirƙirar ma'ana a tsakanin wannan rashin tabbas da wauta. A cikin kalmomin Nietzsche, "Allah ya mutu," yana kwatanta rushewar ra'ayoyin gargajiya na ma'ana da manufa da wani babban abu ya samar. Madadin haka, ana ƙalubalantar masu ra'ayin wanzuwa su zama "masu ɗaure sabbin dabi'u," ma'ana dole ne su ƙirƙira kuma su kawo ma'anarsu cikin rayuwa tare da jarumtaka da tunani.
Wani mataki da masu ra'ayin wanzuwa ke ɗauka akai-akai shine ta hanyar aiki. Ta hanyar aiki, mutane suna tabbatar da wanzuwarsu kuma suna bayyana 'yancinsu. Waɗannan ayyukan ba dole ba ne su zama masu girma ko juyin juya hali; wani lokacin ayyukan yau da kullun da aka gudanar tare da cikakken sani da niyya na iya samar da ma'ana da farin ciki na mutum ɗaya. Kamar yadda Camus ya ce, "Ku yi imani da ƙarfin hali na ɗan adam," dole ne mu yi imani da cewa ta hanyar aiki na zahiri, za mu iya fuskantar wauta kuma mu sami ma'ana a can.
Fasaha, adabi, falsafa, da soyayya suna daga cikin hanyoyin da mutane za su iya dandana da kuma bayyana wanzuwarsu gaba ɗaya. Misali, Sartre ya jaddada muhimmancin fasaha wajen zurfafa gogewar rayuwa da kuma nuna sarkakiyar rayuwar ɗan adam. Fasaha na iya samar da hanyar shawo kan abubuwan ban mamaki na rayuwa ta hanyar zurfafa cikin zurfin gogewar ɗan adam da kuma bayyana gaskiyar da galibi ake rainawa ko kuma ake watsi da ita.
A cikin soyayya, masu ra'ayin wanzuwa suna ganinta a matsayin wani fanni mai ƙarfi don fuskantar ɗan adam na gaske. Ga Sartre, soyayya ba abu ne da ke ba da jin daɗi ko ta'aziyya kawai ba; gwagwarmaya ce ta gane da kuma karɓar 'yancin wani. Wannan aiki ne mai haɗari, domin soyayya ta gaskiya ta ƙunshi buɗewa da rauni, amma ta wannan ne kawai za mu iya gano zurfin da kyawun dangantakarmu da wasu.
A ƙarshe, wanzuwar rayuwa da rashin hankali na rayuwa suna ƙalubalantar mu a matsayinmu na mutane mu ɗauki cikakken alhakin rayuwarmu, ko da a tsakanin rashin tabbas da rashin tabbas na duniya. Suna ƙarfafa mu mu fuskanci rashin hankali da ƙarfin hali, suna ƙirƙirar ma'ana da ƙima daga cikinmu. A cikin wannan tsari, za mu iya samun 'yanci, sahihanci, da kuma wataƙila, zaman lafiya na gaske. Ku fahimci cewa rayuwa ba ta da ma'ana, amma ta hanyar karɓar rashin hankali ne za mu iya samun ainihin ma'ana da kyawun rayuwarmu.